ΛΙΒΥΗ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΕ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
Guardian: Οι κινησεις Τουρκιας για κυριαρχία στην Aνατολικη Μεσόγειο
.
Το δημοσίευμα αναφέρεται στoν 22χρονο Σύρο Wael Amr , που μπήκε σε ένα αεροπλάνο για να ξεφυγει από από τη πολεμική ζώνη στην Ιντλίμπ της Συρίας και βρέθηκε να πολεμάει στην Λιβύη.
Ο ίδιος καταγγέλλει ότι είχε κάνει αίτηση για στρατολόγηση στους Τούρκους στρατιωτικούς και εκεί του είχαν υποσχεθεί ότι θα ήταν στη γραμμή υποστήριξης ή στην ιατρική μονάδα με καλές απολαβές. Αντίθετα, τώρα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, με τον πόλεμο εκεί να είναι χειρότερος από αυτόν της Συρίας, με τις μάχες να δίνονται σώμα με σώμα σε στενούς δρόμους.
«Κάποιοι Σύριοι είναι εδώ για τα λεφτά, κάποιοι ισχυρίζονται ότι υποστηρίζουν τους Λίβυους ενάντια στην τυραννία. Αλλά προσωπικά δεν ξέρω γιατί η Τουρκία ζήτησε από την αντιπολίτευση της Συρίας να πολεμήσει στη Λιβύη. Δεν ξέρω τίποτα για αυτή τη χώρα, εκτός της επανάστασης εναντίον του Καντάφι», ανέφερε στον Guardian ο 22χρονος.
Ο Amr μαζί με περίπου 8.000-10.000 συμπατριώτες του, βρίσκεται 2.000 μακριά από το σπίτι του, δουλεύοντας ως μισθοφόρος στη Λιβύη εξαιτίας της Γαλάζιας Πατρίδας, του φιλόδοξου σχεδίου της Τουρκίας για γεωπολιτική κυριαρχία της ανατολικής Μεσογείου.
Το δημοσίευμα μάλιστα τοποθετεί την εμπλοκή της Άγκυρας στον λιβυκό εμφύλιο ως το ζενίθ των προσπαθειών της για την εκπλήρωση των φιλόδοξων σχεδίων της.
Την ίδια ώρα μαίνονται οι πόλεμοι σε Συρία και Υεμένη. Αλλά σε έναν κόσμο όπου η αμερικανική ισχύς βρίσκεται σε παρακμή, η Λιβύη αναδείχθηκε ως το πιο υποσχόμενο πεδίο για περιφερειακές δυνάμεις, οι οποίες επιδιώκουν να αποκομίσουν ένα μερίδιο από τα ερείπια της Αραβικής Άνοιξης.
Οι πολιτικοί Ισλαμιστές και οι νεο-Οθωμανοί παρατάσσονται από τη μια πλευρά, εναντίον Αράβων εθνικιστών και μονάρχων από την άλλη, σε ένα εκρηκτικό μείγμα που περιλαμβάνει πετρέλαια, μισθοφόρους, ιδεολογίες και γεωπολιτικές επιδιώκεις.
Παράλληλα, παρά το εμπάργκο όπλων από τα Ηνωμένα Έθνη, η Λιβύη μαστίζεται εδώ και εννιά χρόνια από ένοπλες ομάδες που με το παραμικρό αλλάζουν μεριές.
Η διαμάχη στη Λιβύη και η εμπλοκή της Τουρκίας
Η κυβέρνηση εθνικής ενότητας (ΚΕΕ) του Φαγιέζ αλ Σάρατζ αναγνωρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη αλλά έχει ως συμμάχους την Τουρκία, το Κατάρ και σε κάποιο βαθμό την Ιταλία, όπως αναφέρει ο Guardian.
Στην άλλη πλευρά βρίσκεται ο στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ, ο οποίος έχει τη στήριξη του Κοινοβουλίου στην ανατολική Λιβύη και ηγείται του Εθνικού Στρατού της Λιβύης (LNA). Ο Χάφταρ υποστηρίζεται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την ιδιωτική ρωσική εταιρεία Wagner μαζί με την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, τη Γαλλία και στρατιωτικές οργανώσεις από Σουδάν και Συρία.
Στο τέλος του 2019 ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, βλέποντας ότι οι δυνάμεις του Χάφταρ βρίσκονταν κοντά στην κατάληψη της Τρίπολης, έκανε το αποφασιστικό βήμα να υποστηρίξει την κυβέρνηση εθνικής ενότητας, υπογράφοντας με το Σάρατζ το Τουρκολυβικό σύμφωνο για οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο και στρατιωτική συνεργασία.
Σύμφωνα με τον διευθυντή του ινστιτούτου Sadeq που μίλησε στον Guardian, η κυβέρνηση Σάρατζ είχε έλλειψη στρατιωτικής και διπλωματικής βοήθειας αλλά σίγουρα δεν της λείπουν οι πόροι από τα πετρέλαια.
Αυτή ήταν μια έξυπνη κίνηση της Άγκυρας: υποστηρίζοντας την Τρίπολη, η Τουρκία επιδιώκει να πάρει πίσω δισεκατομμύρια δολάρια σε ημιτελή κατασκευαστικά συμβόλαια που υπογράφηκαν όταν βρισκόταν ο Καντάφι στην εξουσία, ενώ εξασφαλίζει την πρώτη θέση όσον αφορά στην ανοικοδόμηση που απαιτείται μετά από αυτό τον εμφύλιο.
Παρά το γεγονός ότι η Άγκυρα είναι όλο και περισσότερο απομονωμένη από την παγκόσμια σκηνή και η επέμβαση στη Λιβύη είναι βαθύτατα αντιδημοφιλής στους Τούρκους ψηφοφόρους, ο τελευταίος τυχοδιωκτισμός Ερντογάν φαίνεται να αποδίδει καρπούς, αναφέρει χαρακτηριστικά το ίδιο δημοσίευμα.
Τα τουρκικά drones και κατασκοπευτικά όργανα, τα στρατεύματα και οι Σύριοι μισθοφόροι επί λιβυκού εδάφους, ανέκοψαν την επιτυχημένη πορεία του Εθνικού Στρατού της Λιβύης προς την Τρίπολη, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την κατάληψη μιας σημαντικής αεροπορικής βάσης και της πόλης του al-Asabaa. Ο Χαφτάρ ανακοίνωσε έκτοτε μερική απόσυρση από τις πρώτες γραμμές της Τρίπολης.
Τα προβλήματα για την Ελλάδα
Ο Guardian αναφέρεται και στο ναυτικό σκέλος του τουρκολιβυκού συμφώνου, με την παράνομη ζώνη που περνά μέσα από ελληνικά νερά.
Ακόμα και αν η συμφωνία ακυρωθεί από τα διεθνή δικαστήρια, προς το παρόν έχει καταφέρει να καθυστερήσει τα προγράμματα ερευνών των αντιπάλων της Τουρκίας – κυρίως του αγωγού EastMed μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Μάλιστα, υπάρχουν φήμες σε διπλωματικούς κύκλους ότι Τουρκία και Ισραήλ προσπαθούν να αποκαταστήσουν τις διπλωματικές τους σχέσεις.
«Η διαμάχη για τον έλεγχο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στη Μεσόγειο δεν είναι στην πραγματικότητα οικονομικής φύσης: προς το παρόν η Τουρκία δεν έχει ανάγκη από αέριο. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία επίδειξη πολιτικής ισχύος», δηλώνει στο Guardian o Mustafa Karahan, διευθυντής της Dragon Energy.
Και συμπληρώνει: «Οι δαπάνες για προγράμματα ενέργειας στη Μεσόγειο είναι σαν τις κρατικές δαπάνες για την εθνική άμυνα. Είναι ένας αγώνας δρόμου που πρέπει να δράσεις πιο γρήγορα από τον αντίπαλό σου».
To ρίσκο της εμπλοκής στη Λιβύη
Εντούτοις, η Τουρκία θα μπορούσε να δει τη Γαλάζια Πατρίδα να αποτυγχάνει εάν παρασυρθεί βαθύτερα στις μάχες της Λιβύης, την ώρα που αντιμετωπίζει παράλληλα το καθεστώς και τις κουρδικές πολιτοφυλακές στη Συρία, καθώς και την επιρροή των ΗΑΕ στη Σομαλία και σε ολόκληρο το Κέρας της Αφρικής.
Ενώ τα ΗΑΕ και η Ρωσία είναι προβληματισμένα με την απόδοση του Χάφταρ, υπάρχουν πολλά που διακυβεύονται για να εγκαταλείψουν τον LNA τώρα.
Τόσο η Τουρκία όσο και ο LNA αντάλλαξαν απειλές την προηγούμενη βδομάδα, αλλά τίποτε δεν έχει κριθεί, σύμφωνα με την ανάλυση.
Τα ρωσικά μαχητικά μόλις προσγειώθηκαν στην ανατολική Λιβύη και είναι περισσότερα από αρκετά για να διαλύσουν τα τουρκικά αντιαεροπορικά συστήματα. Τόσο για την Άγκυρα όσο και τη Μόσχα, οι αναμνήσεις από την άνευ προηγουμένου τουρκο-ρωσική σύγκρουση στη Συρία είναι ακόμα νωπές.
Το δημοσίευμα καταλήγει αναφέροντας ότι ενώ ο πόλεμος στη Λιβύη είναι τεράστιο ρίσκο, κατά τη διάρκεια της μακράς θητείας του ο Τούρκος πρόεδρος απέδειξε ότι δεν φοβάται να πάρει ρίσκα. Τα νερά της Μεσογείου θερμαίνονται…
*Πηγή: theguardian.com και iskra.com..
Πόλεμος δι’ αντιπροσώπων» στη Λιβύη
Ενα δυσοίωνο σενάριο για την Αθήνα θα ήταν η αεροπορική βάση Αλ Γουατίγια (φωτ.) να αποτελέσει έδρα για μόνιμη στάθμευση τουρκικών μαχητικών, πέρα από τα UAV που δρουν προς όφελος των δυνάμεων του Σαράζ. REUTERS / Hazem Ahmed
Σε ένα περίπλοκο παζλ έντονου διπλωματικού παρασκηνίου και ολοένα και πιο εντατικού «πολέμου δι’ αντιπροσώπων» στα περίχωρα της Τριπόλεως, με την Αγκυρα να αναβαθμίζεται έτι περαιτέρω σε περιφερειακό δρώντα και την Αθήνα να διεξαγάγει αγώνα δρόμου ώστε οι εξελίξεις να μην τη φέρουν προ τετελεσμένων γεγονότων, εξελίσσεται η κατάσταση στη Λιβύη. Σε διπλωματικό επίπεδο, το πλέον δυσάρεστο σενάριο για τα ελληνικά συμφέροντα είναι η δρομολόγηση μιας ειρηνευτικής διαδικασίας στην οποία η Τουρκία θα διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο, συμπαρασύροντας μάλιστα και το ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, τόσο η ηγεσία του ΝΑΤΟ όσο και οι μεγάλες χώρες της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας αντιλαμβάνονται τη δράση της Αγκυρας στη Λιβύη ως ανάχωμα στην επέκταση της ρωσικής επιρροής στη βορειοαφρικανική χώρα, σε ρόλο υποστήριξης στις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ.
Απόδειξη θεωρείται η μεταστάθμευση ρωσικών MIG-29 από τη βάση Χμεϊμίμ της Συρίας, αλλά και η καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου από την κυβέρνηση Ασαντ. Υπενθυμίζεται ότι πριν από λίγες ημέρες ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ επικοινώνησε με τον πρωθυπουργό της Λιβύης Φαγέζ αλ Σαράζ στην Τρίπολη. Και σημειώνεται ότι σύμφωνα με πολύ καλά πληροφορημένες πηγές, υπάρχουν πιέσεις μέσα στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο για εμπλοκή του ΝΑΤΟ στην υποστήριξη κάποιων δομών και της κυβέρνηση Σαράζ.
Αυτή η «αντιρωσική» οπτική γωνία δεν είναι, βέβαια, παρά η μία πλευρά του νομίσματος. Η άλλη αφορά τη μετεωρική αύξηση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Λιβύη, η οποία έχει αρχικά σημειωθεί και με τη σχετική ανοχή και της Μόσχας. Η πλέον δυσοίωνη για τα ελληνικά συμφέροντα εξέλιξη είναι η κατάληψη της αεροπορικής βάσης Αλ Γουατίγια στη δυτική Λιβύη, από δυνάμεις οι οποίες απαρτίζονται κατά κύριο λόγο από μαχητές και μέσα που ελέγχονται από την Τουρκία. Ουσιαστικά ανοίγεται η ευκαιρία για τη δημιουργία μιας πρώτης τουρκικής αεροπορικής βάσης, μάλιστα σε μια περιοχή που βρίσκεται σε απόσταση βολής από την Τρίπολη και δίνει τη δυνατότητα ελέγχου του εναέριου χώρου σε όλη την επαρχία της Τριπολίτιδας.
Ηδη, τις προηγούμενες εβδομάδες σταδιακά η Τουρκία ενίσχυε τις δυνάμεις του Σαράζ και υπάρχουν εκτιμήσεις ότι πλέον η Αγκυρα σχεδιάζει να μεταφέρει ακόμα πιο ισχυρές μονάδες. Υπολογίζεται ότι έχουν ήδη μεταφερθεί περίπου 4.000 μαχητές από τη Συρία, ενώ το πραγματικά δυσοίωνο σενάριο για την Αθήνα, θα ήταν η αεροπορική βάση Αλ Γουατίγια να αποτελέσει έδρα για μόνιμη στάθμευση τουρκικών μαχητικών ή και άλλων αεροσκαφών, πέρα από τα UAV που δρουν προς όφελος των δυνάμεων του Σαράζ.
Ηδη, στο μέσον της εβδομάδας που πέρασε δύο μεταγωγικά C-130 μετέφεραν ουκρανικής κατασκευής αντιαεροπορικά στη Μισράτα, ενώ στα ανοιχτά της Τρίπολης παραμένουν τέσσερις τουρκικές φρεγάτες τύπου G, οι οποίες μάλιστα επιχειρούν κατά των δυνάμεων του Χαφτάρ με την υποστήριξη ενός πετρελαιοφόρου επί σχεδόν δύο συνεχόμενους μήνες. Η στρατιωτική κινητικότητα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο παρακολουθείται στενά από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας.
Είναι απολύτως σαφές ότι η Αθήνα βρίσκεται σε μια δύσκολη καμπή, η οποία την υποχρεώνει να μοχλεύσει όποια επιρροή έχει στη Βεγγάζη, ώστε να βρίσκεται με κάποιο τρόπο στο τραπέζι της επόμενης ημέρας. Αυτή τη στιγμή ο δίαυλος που υπάρχει ανάμεσα σε Αθήνα και Βεγγάζη επιτρέπει τις επαφές με ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Αίγυπτο για το Λιβυκό. Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας συνομίλησε το απόγευμα της Πέμπτης με τον Aμερικανό πρεσβευτή στη Λιβύη Ρίτσαρντ Νόρλαντ και λίγες ώρες αργότερα με τον πρόεδρο της λιβυκής Βουλής Αγκίλα Σάλεχ. Υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για νέα προσπάθεια διαμεσολάβησης, αυτή τη φορά στη Βαλέτα της Μάλτας και είναι δεδομένο ότι η Τουρκία θα έχει θέση σε αυτό το τραπέζι.
Οι θαλάσσιες ζώνες
Με βάση όλες αυτές τις εξελίξεις, η Αθήνα προετοιμάζεται για το επόμενο βήμα του τουρκικού επεκτατισμού στην Ανατολική Μεσόγειο και δη τις έρευνες στη λιβυκή έκταση της περιοχής που οριοθετήθηκε με το τουρκολιβυκό μνημόνιο τον περασμένο Δεκέμβριο. Η Αθήνα έχει επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις με Ιταλία και Αίγυπτο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και, τουλάχιστον στην πρώτη περίπτωση, οι συζητήσεις βρίσκονται σε πολύ προχωρημένο σημείο. Το ερώτημα είναι αν οι διαπραγματεύσεις αυτές μπορεί να αποτελέσουν αντίβαρο στην ολοένα και ταχύτερη προώθηση της υλοποίησης των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία δεν έχει μείνει αδρανής σε όλη αυτή την κατάσταση, εν μέσω μάλιστα αρκετά προβληματικών συνθηκών (οικονομική κρίση, κορωνοϊός). Ακόμα και προχθές η Αγκυρα προσπαθούσε να επηρεάσει τη Ρώμη, ώστε να μην παρέχει την απαιτούμενη στήριξη στην επιχείρηση για την επιτήρηση του εμπάργκο όπλων της Ε.Ε., με την ονομασία «Ειρήνη». Από την Αθήνα έχει μεταδοθεί τόσο προς την Ε.Ε. όσο και προς το ΝΑΤΟ ότι δεν πρέπει να αφεθούν περιθώρια σε αναθεωρητικούς σχεδιασμούς που θα προκαλέσουν ευρύτερες αναταράξεις, αλλά και τον φόβο νέων ασύμμετρων απειλών ή εξελίξεων.
Η ναυτική περικύκλωση
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου